नेपाली पात्रोअनुसार नव वर्ष वि.सं. २०८३: भौतिक तथा सामाजिक सञ्जालमार्फत शुभकामना आदानप्रदान
काठमाडौं १ बैशाख २०८३ — नेपाली पात्रोअनुसार आजदेखि नव वर्ष वि.सं. २०८३ सुरु भएको छ। देशभर तथा विदेशमा रहेका नेपालीहरूले भौतिक भेटघाट र सामाजिक सञ्जालमार्फत एकअर्कामा शुभकामना आदानप्रदान गर्दै नयाँ वर्षलाई उल्लासपूर्ण रूपमा स्वागत गरेका छन्।
राजधानी काठमाडौंसहित प्रमुख सहरहरूमा बिहानैदेखि मन्दिर, सांस्कृतिक स्थल र सार्वजनिक स्थानहरूमा मानिसहरूको भीड लागेको छ। परिवार, साथीभाइ तथा आफन्तजनबीच भेटघाट गरी शुभकामना साटासाट गर्ने परम्परा कायम रहँदै आएको छ। यससँगै Facebook, Messenger, Viber, WhatsApp लगायतका सामाजिक सञ्जालहरूमा पनि शुभकामना सन्देश आदानप्रदान गर्ने क्रम उल्लेखनीय रूपमा बढेको देखिन्छ।
नेपाली पात्रोको ऐतिहासिक पृष्ठभूमि
नेपालमा प्रयोग हुँदै आएको विक्रम संवत् (वि.सं.) पात्रोको सुरुवात प्राचीन कालमा भएको मानिन्छ। इतिहासअनुसार विक्रमादित्य नामक सम्राटले ईसा पूर्व ५७ वर्षतिर विक्रम संवत् प्रारम्भ गरेको विश्वास गरिन्छ। यस पात्रो प्रणाली चन्द्र–सौर गणनामा आधारित रहेको छ र नेपालले यसलाई आधिकारिक पात्रोका रूपमा प्रयोग गर्दै आएको छ।
नेपालमा वि.सं. पात्रोलाई सरकारी मान्यता दिने क्रम भने रणबहादुर शाह र पछि भीमसेन थापा को शासनकालमा क्रमशः सुदृढ हुँदै गएको इतिहासमा उल्लेख पाइन्छ। विक्रम संवत् नेपाली संस्कृति, चाडपर्व र राष्ट्रिय पहिचानसँग गहिरो रूपमा जोडिएको छ।
परम्परा र आधुनिकताको संगम
नयाँ वर्षको अवसरमा शुभकामना दिने चलन परम्परागत रूपमा भेटघाट, टीका, फूलमाला र मिठाई आदानप्रदानसँग सम्बन्धित रहँदै आएको छ। तर पछिल्ला वर्षहरूमा डिजिटल प्रविधिको विकाससँगै सामाजिक सञ्जालमार्फत शुभकामना साट्ने प्रचलन तीव्र रूपमा बढेको छ।
विशेषगरी युवा पुस्ताले छोटा भिडियो, स्टाटस, डिजिटल कार्ड तथा लाइभ कार्यक्रममार्फत नयाँ वर्ष मनाउने शैली अपनाएका छन्। यसले परम्परा र आधुनिक प्रविधिबीचको सुन्दर समन्वयलाई झल्काउँछ।
शुभकामना आदानप्रदानको महत्व
नयाँ वर्षले नयाँ आशा, उत्साह र सकारात्मक सोचको सन्देश दिने विश्वास गरिन्छ। यस अवसरमा आपसी सम्बन्ध सुदृढ गर्ने, विगतका तिक्तता बिर्सेर नयाँ सुरुवात गर्ने तथा देशको समृद्धिका लागि प्रतिबद्धता व्यक्त गर्ने परम्परा रहेको छ।
यस वर्ष पनि नेपालीहरूबीच स्वास्थ्य, सुख, समृद्धि र प्रगतिको कामना गर्दै शुभकामना आदानप्रदान गर्ने क्रम दिनभर जारी रहने अपेक्षा गरिएको छ।